De Europese economie heeft minder bureaucratie en meer groei nodig. Het afgelopen jaar heeft de Europese Commissie een vereenvoudigingsagenda uitgevoerd die ongekend is in zowel omvang als ambitie. Het uiteindelijke doel is om onze regels te laten werken voor onze burgers, bedrijven en groei.

We gaan snel en doelgericht te werk. Tien ingrijpende voorstellen liggen al op tafel. Ze zouden jaarlijks minstens €15 miljard aan besparingen voor EU-bedrijven moeten opleveren. We hebben nu meer gedaan om EU-regels te vereenvoudigen in één jaar dan in de voorgaande tien samen.

Maar dit is nog maar het begin. We zijn vastbesloten niet alleen het momentum vast te houden, maar het te versnellen. We hebben de vereenvoudigingsagenda naar een nieuw niveau getild: tegen eind 2029 zullen we het gehele EU-wetboek herzien om verouderde, overlappende en onnodige vereisten te identificeren en te elimineren. Elke sector zal worden onderzocht. Geen steen zal onberoerd blijven. Dit is de ‘grondige schoonmaak’ waar President von der Leyen om heeft gevraagd.

Maar de Europese Commissie kan vereenvoudiging niet alleen realiseren. EU- en nationale instellingen moeten ambitie koppelen aan uitvoering, van wetgeving in Brussel tot implementatie op het terrein. We moeten allemaal in dezelfde richting trekken om ons regelgevingssysteem duidelijker, eenvoudiger en slimmer te maken. 

Voor onze kant heeft de Europese Commissie vereenvoudiging centraal gesteld in wat we doen. Geen beleidsgebied is uitgesloten. Net als vorig jaar zullen de meeste van onze nieuwe voorstellen in 2026 een sterke vereenvoudigingsdimensie bevatten. Bovendien zal het aantal uitvoerings- en gedelegeerde handelingen dat aanvankelijk voor 2026 was gepland met 30% worden verminderd. Maar het merendeel van wat de Commissie elk jaar aanneemt, zijn technische uitvoeringshandelingen. Deze creëren geen nieuwe regels, maar leggen uit hoe bestaande regels moeten worden toegepast. Daarom gaat het debat niet over het tellen van wetten; het gaat erom of Europa gemakkelijker of moeilijker wordt om in te investeren.

De urgentie is duidelijk. Vandaag zorgen buitensporige en overlappende regelgevende verplichtingen voor hogere kosten, ontmoedigen investeringen en leiden middelen weg van innovatie. Dit is vooral ernstig voor kleinere bedrijven, die van nature beperkte middelen hebben. Het cumulatieve effect is een rem op onze algehele productiviteit en groei.

Vereenvoudiging creëert daarentegen de voorwaarden voor dynamiek. Dit is geen ideologische bewering, maar een praktische. Een recent OESO-rapport benadrukt het essentiële probleem: 3,9% van de EU-werknemers is betrokken bij compliancefuncties, vergeleken met slechts 1,7% in onderzoeksrollen. Europa heeft aanzienlijk meer mensen in laboratoria nodig en aanzienlijk minder die formulieren invullen.

De veranderingen moeten impactvol zijn, niet slechts cosmetisch. Ze moeten een tastbaar verschil maken in de dagelijkse bedrijfsvoering en in het leven van onze burgers. Daarom gaan we systematisch in gesprek met praktijkmensen via “implementatiedialogen” en “realiteitschecks” om te identificeren wat werkt en wat verbeterd moet worden. Alleen al in 2025 heeft de Commissie meer dan 50 implementatiedialogen gehouden, waarbij direct meer dan 1.000 belanghebbenden uit diverse sectoren betrokken waren, waaronder bedrijven, verenigingen, nationale overheden en NGOs.

Wanneer bedrijven het voordeel voelen, zal de Europese economie dat ook doen. Zelfs kleine veranderingen kunnen snel opschalen. Wanneer ze worden gerepliceerd voor honderden duizenden kleine bedrijven in heel Europa, lopen de totale tijd- en kostenbesparingen snel op. Systematisch toegepast kunnen deze winstpunten zich opstapelen om de algehele concurrentiepositie van Europa te verbeteren. En het verschil zal ook zichtbaar zijn op de arbeidsmarkt, met meer banen voor onze burgers.

Ons grote vereenvoudigingsinitiatief op het gebied van due diligence en rapportage over duurzaamheid van bedrijven wordt binnenkort wet. Het zal meer dan 80% van de bedrijven vrijstellen van complexe of buitensporige rapportageverplichtingen, kleinere bedrijven beschermen en due diligence-verplichtingen heroriënteren waar ze echt een verschil kunnen maken. Het is een duidelijk voorbeeld van hoe slimme regels zowel onze doelstellingen kunnen bereiken als de lasten voor bedrijven aanzienlijk kunnen verlagen.

Te lang zijn de groeipercentages van Europa zwakker geweest dan ze hadden kunnen en moeten zijn. Terwijl anderen sneller groeien, krimpt het economische gewicht van Europa. In een wereld waar grootte telt, maakt dit ons kwetsbaarder en minder in staat onze waarden en belangen te verdedigen. Kortom, het raakt de soevereiniteit van Europa. 

We hebben geprobeerd de Europese economie vooruit te stuwen met de handrem erop. Het resultaat was voorspelbaar: Europa heeft niet het volledige groeipotentieel kunnen benutten. Vereenvoudiging is onze kans om het roer te corrigeren, de handrem los te laten en het volledige productieve potentieel van Europa te ontketenen.