V: Mevrouw de Voorzitter, welkom. Dank voor uw toespraken. Een duidelijke oproep tot actie, waar we zo op terugkomen. Maar eerst wil ik u iets vragen. Er waren een paar applausmomenten voor minister van Buitenlandse Zaken Marco Rubio. Hij zei: Het is noch onze wens, noch ons doel om de trans-Atlantische alliantie te vernietigen. Bent u daarvan overtuigd? Denkt u dat de gemoederen bedaard zijn na de scherpe woorden van vorig jaar, die precies het tegenovergestelde waren van de Amerikaanse spreker, vice-president J.D. Vance?

President von der Leyen: Ik was erg gerustgesteld door de toespraak van de minister van Buitenlandse Zaken. We kennen hem. Hij is een goede vriend, een sterke bondgenoot. Dit was voor mij erg geruststellend om naar hem te luisteren. We weten dat sommigen in de regering een hardere toon aanslaan over deze onderwerpen, maar de minister was heel duidelijk. Hij zei: We willen een sterk Europa in de Alliantie. En daar werken we intensief aan in de Europese Unie. We moeten een onafhankelijk Europa zijn, geen Europa dat leunt op iemand anders, maar een Europa dat samen met vrienden en bondgenoten vooruitgaat en de uitdagingen aangaat die er zijn. Daarom een sterk Europa. Maar we moeten het opbouwen. We moeten ervoor werken, een sterk en onafhankelijk Europa, om dan een sterke bondgenoot in de NAVO te zijn, omdat de NAVO dan consistent is in onze vrienden en bondgenoten. Maar het was ook de boodschap van Keir Starmer: We willen een sterk Europa. En dat is, denk ik, de boodschap van vandaag, die sterk weerklonk in de toespraak van de minister van Buitenlandse Zaken.

V: Nu weet ik dat u de Verenigde Staten wilt omarmen. U sprak over niet te afhankelijk zijn, maar ook niet te weigeren. Maar u weet dat de doctrine van de Münchense Veiligheidsconferentie vóór deze conferentie sprak over een tijdperk van sloop-politiek, sloopmannen, de politiek van vernietiging, enzovoort, inclusief verwijzingen naar de president van de Verenigde Staten. Een belangrijke voormalige Republikein, die zelf zei dat Amerika onder Trump ook een vijandige en mogelijk roofzuchtige macht speelt. Europa zit dus gevangen tussen een roofzuchtig Rusland en een mogelijk roofzuchtig Verenigde Staten. Heeft u dat geïnternaliseerd? En is dat waar u nu staat, met die strijdwoorden die u net uitsprak over vrijwel totale onafhankelijkheid? Gelooft u dat u tussen twee roofzuchtige machten zit?

President von der Leyen: Er zijn meer bedreigingen. Allereerst zou ik Rusland nooit gelijkstellen aan de Verenigde Staten. Dat is compleet anders.

V: Dit waren niet mijn woorden. Dit waren die van een analist.

President von der Leyen: Ik ben het helemaal niet eens met deze analist dat er enige gelijkstand is tussen Rusland en de Verenigde Staten. Het is heel duidelijk. Maar natuurlijk wordt de Europese Unie uitgedaagd door grootmachten die zich veel meer uitstrekken dan vroeger, en door vele andere bedreigingen. Rusland is zonder twijfel een echte bedreiging voor ons. Daarom moeten we onze eigen defensiepositie versterken; daarom moeten we kijken naar de mogelijkheden die we hebben, bijvoorbeeld met artikel 42(7); daarom moeten we onze defensie-industrie ontwikkelen. Onafhankelijkheid betekent sterker worden. Economisch gezien gaat het ook duidelijk om diversificatie met gelijkgestemde partners. De handelsakkoorden die we sloten met India, Mercosur en Mexico maken daar deel van uit. Dit alles past binnen een strategie om onafhankelijker en sterker te zijn. Onafhankelijk betekent opstaan, je eigen krachten ontwikkelen, je zwaktes helder zien en niet op anderen leunen om je zwaktes te compenseren. Nee, wees sterk, sta op en ontwikkel je eigen krachten, en wees open naar de wereld en verbind je met gelijkgestemde partners. En natuurlijk is een vriend en gelijkgestemde partner altijd het Verenigd Koninkrijk op ons continent geweest en is dat nog steeds.

V: Ik wil uiteraard ingaan op Oekraïne, omdat u dat heel duidelijk aan het begin van uw toespraak noemde. Maar u zei ook dat er rode lijnen zijn overschreden die niet ongedaan kunnen worden gemaakt. Ik denk dat u het over de Verenigde Staten had in uw toespraak. Over welke rode lijnen heeft u het? Er is een enorm vertrouwensgebrek tussen veel mensen in het bondgenootschap en zeker leiders die nu moeten doen wat u doet – omwegen, risicovermindering, ontkoppeling, wat u het ook wilt noemen, onafhankelijkheid. Welke rode lijnen zijn overschreden die niet ongedaan kunnen worden gemaakt?

President von der Leyen: Bijvoorbeeld, ik wil heel duidelijk zijn: Onze digitale soevereiniteit is onze digitale soevereiniteit. We hebben een lange traditie van vrijheid van meningsuiting. De Verlichting is op ons continent begonnen. En over digitale soevereiniteit zijn we ook heel duidelijk dat wat offline verboden is, ook online verboden is. Daar zullen we niet van afwijken. We zullen dit vastberaden nastreven. Maar als ik ook mag kijken naar het citaat ‘dream on’ van de secretaris-generaal van de NAVO, wil ik hem zeggen: Mijn beste vriend, er is niet alleen status quo of verdeeldheid en ontwrichting. Er is veel ertussenin. En status quo is niet bevredigend, noch voor ons, noch voor de Verenigde Staten. Er is dus veel meer ertussenin. En een onafhankelijk Europa betekent gewoon: Laten we onze kracht ontwikkelen zonder constant op iemand anders te leunen en dan sterk zijn, vooruitgaan en de uitdagingen aangaan die de wereld ons biedt. Dit wil ik mijn vriend Mark Rutte vertellen.

V: Over Oekraïne, minister van Buitenlandse Zaken Marco Rubio noemde het nauwelijks, behalve voor een ongrijpbare vrede, zei hij die woorden. Nu heeft president Trump in zijn laatste opmerkingen gezegd dat president Zelenskyy aan de slag moet omdat Rusland een deal wil, dat zijn zijn woorden, en president Zelenskyy moet er nu mee aan de slag anders mist hij een grote kans. Minister Rubio ging niet naar uw leidersbijeenkomst met president Zelenskyy gisteravond. Waar denkt u dat dit allemaal staat? Waar staan de onderhandelingen? Moet Zelenskyy onder druk worden gezet?

President von der Leyen: Ik denk dat het uiterst belangrijk is dat we niet meegaan in het Russische narratief. En dat is te veel naar buiten gebracht. Als we kijken naar de strategische en militaire doelen van Poetin, is het een enorme mislukking. Hij wilde Oekraïne russificeren. Oekraïne is Europees geworden. Hij wilde NAVO stoppen. NAVO is groter geworden met Zweden en Finland. Hij wilde Oekraïne binnen dagen of weken bezetten. Helaas zitten we nu in het vierde jaar van de oorlog. En ik vind het zo belangrijk dat wij van onze kant de waarheid vertellen over wat er in Rusland gebeurt. Met een oorlogseconomie, torenhoge rentes en inflatie, is het volledig geïsoleerd en dit is nu een uitputtingsslag. En in deze uitputtingsslag is het van het grootste belang dat we de onderhandelingen vooruit helpen en druk zetten op Poetin zodat hij eindelijk aan de onderhandelingstafel komt. Daarom was het zo waardevol dat we samen de veiligheidsgaranties, het welvaartsdocument hebben ontwikkeld en het 20-puntenplan bespreken. Want het is van het allergrootste belang dat Oekraïne, de Europese Unie en de Verenigde Staten op één lijn zitten en dat we heel duidelijk zijn over onze standpunten. Dit is sterk gegroeid en nu is het een kwestie van druk zetten op Poetin zodat hij aan de onderhandelingstafel komt. Hij vermijdt die natuurlijk omdat hij niet wil zitten voor vrede, wat volstrekt verwerpelijk is. Dus de druk die wij op hem zetten, en de economie die op zijn limiet zit, is de enige manier om echt vooruitgang te boeken en hem aan de onderhandelingstafel te krijgen en vredesgesprekken te voeren.